Στο πρώτο μέρος του αφιερώματος, το HalkidikiNews.gr παρουσίασε τις βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου που επεκτείνει τις αρμοδιότητες της ΕΥΑΘ στη Χαλκιδική. Σήμερα εξετάζουμε την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης που συνοδεύει το νομοσχέδιο και αποκαλύπτει τους λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση θεωρεί αναγκαία τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση στη διαχείριση του νερού των τελευταίων δεκαετιών.
ΜΕΡΟΣ 2ο
Η κυβέρνηση παραδέχεται ότι το σημερινό μοντέλο δεν λειτουργεί
Το πρώτο συμπέρασμα που προκύπτει από την Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης είναι ότι η ίδια η κυβέρνηση θεωρεί ότι το σημερινό σύστημα διαχείρισης του νερού έχει φτάσει στα όριά του.
Στο κείμενο γίνεται λόγος για έντονο κατακερματισμό των παρόχων υπηρεσιών ύδατος, ανομοιογένεια στη διοικητική και διαχειριστική τους επάρκεια, ελλείψεις στις υποδομές και αδυναμία πολλών φορέων να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις ποιότητας, περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και επενδύσεων.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το υφιστάμενο μοντέλο δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις αυξανόμενες πιέσεις που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
Γιατί η Χαλκιδική βρίσκεται στο επίκεντρο
Η Χαλκιδική δεν αναφέρεται τυχαία στο νομοσχέδιο. Περιλαμβάνεται ρητά στις Περιφερειακές Ενότητες στις οποίες επεκτείνεται η γεωγραφική αρμοδιότητα της ΕΥΑΘ και αποτελεί μία από τις περιοχές όπου θα εφαρμοστεί το νέο μοντέλο διαχείρισης των υπηρεσιών ύδατος.
Η επιλογή αυτή συνδέεται και με τις ιδιαιτερότητες του νομού. Αν και η Ανάλυση Συνεπειών δεν κατονομάζει τους λόγους ανά περιοχή, περιγράφει ένα πλαίσιο που ταιριάζει απόλυτα στη Χαλκιδική: αυξανόμενες ανάγκες ύδρευσης, ανάγκη μεγάλων επενδύσεων στις υποδομές και αυξημένες πιέσεις στους υδατικούς πόρους εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας.
Το νερό αντιμετωπίζεται πλέον ως ένας ενιαίος κύκλος
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της Ανάλυσης Συνεπειών είναι ότι για πρώτη φορά η διαχείριση του νερού αντιμετωπίζεται ως ένα ενιαίο σύστημα.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ύδρευση, αποχέτευση και άρδευση δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν ως ξεχωριστές υπηρεσίες, αλλά αποτελούν αλληλοεξαρτώμενα στάδια του ίδιου κύκλου διαχείρισης των υδάτων, τα οποία απαιτούν κοινό σχεδιασμό και ισχυρή εποπτεία.
Για τη Χαλκιδική αυτό σημαίνει ότι η μεταρρύθμιση δεν αφορά μόνο το πόσιμο νερό, αλλά συνολικά τις υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και, όπου παρέχεται από τον εκάστοτε πάροχο υπηρεσιών ύδατος, την άρδευση. Στην πράξη, επηρεάζει και τις υποδομές αποχέτευσης, όπως τα δίκτυα συλλογής λυμάτων και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων (βιολογικούς καθαρισμούς), ανεξάρτητα από το αν οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται σήμερα από ΔΕΥΑ ή απευθείας από δήμο.
Λειψυδρία και κλιματική αλλαγή στο επίκεντρο
Η Ανάλυση Συνεπειών αφιερώνει σημαντικό μέρος στην κλιματική κρίση και στις επιπτώσεις της στους υδατικούς πόρους.
Το κείμενο αναφέρει ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με υψηλό κίνδυνο λειψυδρίας και ότι τα διαθέσιμα αποθέματα νερού βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Για τον λόγο αυτό, το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη και ειδικές διαδικασίες επιτάχυνσης έργων που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδατικών υποδομών απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Για έναν τουριστικό νομό όπως η Χαλκιδική, όπου οι ανάγκες σε νερό πολλαπλασιάζονται τους θερινούς μήνες, η συγκεκριμένη στόχευση αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ποιος θα σχεδιάζει τα έργα
Η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται στη μεταφορά των υπηρεσιών. Προβλέπει επίσης ότι η ΕΥΑΘ θα υποβάλει για κάθε περιοχή προσχέδιο και στη συνέχεια οριστικό πενταετές επενδυτικό σχέδιο, το οποίο θα εγκρίνεται από τη ΡΑΑΕΥ. Τα σχέδια αυτά θα βασίζονται στα αποτελέσματα του τεχνικού και οικονομικού ελέγχου που θα προηγηθεί για κάθε πάροχο υπηρεσιών ύδατος.
Πρόκειται για μια διαδικασία που αναμένεται να καθορίσει τις προτεραιότητες σε έργα ύδρευσης και αποχέτευσης και στη Χαλκιδική τα επόμενα χρόνια.
Τα ερωτήματα που μένουν ανοιχτά για τη Χαλκιδική
Η Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης εξηγεί γιατί η κυβέρνηση προωθεί τη μεταρρύθμιση και περιγράφει το νέο μοντέλο διαχείρισης του νερού. Ωστόσο, η εφαρμογή του στην πράξη θα κριθεί από μια σειρά κρίσιμων αποφάσεων που θα ληφθούν τους επόμενους μήνες και αφορούν άμεσα τη Χαλκιδική.
Το HalkidikiNews θα παρακολουθήσει στενά την πορεία του νομοσχεδίου και θα αναζητήσει απαντήσεις στα ερωτήματα που ήδη γεννά η προτεινόμενη μεταρρύθμιση:
🔹 Ποια έργα ύδρευσης και αποχέτευσης θα ενταχθούν πρώτα στο πενταετές επενδυτικό πρόγραμμα για τη Χαλκιδική;
🔹 Θα δοθεί προτεραιότητα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν κάθε καλοκαίρι προβλήματα λειψυδρίας και αυξημένης ζήτησης λόγω τουρισμού;
🔹 Πώς θα επηρεαστεί η λειτουργία των βιολογικών καθαρισμών και των εγκαταστάσεων αποχέτευσης στον νομό, οι οποίες καλούνται να εξυπηρετήσουν εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε θερινή περίοδο;
🔹 Θα επιλέξουν οι Δήμοι της Χαλκιδικής να διατηρήσουν την κυριότητα των δικτύων και των υποδομών τους ή θα προχωρήσουν σε πλήρη μεταβίβαση;
🔹 Πώς θα εξελιχθεί η μετάβαση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) στο νέο μοντέλο και τι θα προβλέπεται τελικά για το προσωπικό τους;
🔹 Με ποια κριτήρια θα καταρτιστούν τα επενδυτικά σχέδια και ποιον λόγο θα έχουν οι δήμοι στις αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον των υποδομών τους;
🔹 Θα καταφέρει το νέο μοντέλο να ανταποκριθεί στις ιδιαίτερες ανάγκες ενός νομού, όπου ο πληθυσμός πολλαπλασιάζεται τους θερινούς μήνες και οι απαιτήσεις σε νερό, αποχέτευση και περιβαλλοντική προστασία αυξάνονται κατακόρυφα;
Το νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμη στη νομοθετική διαδικασία και αναμένεται να συζητηθεί και να ψηφιστεί από τη Βουλή τις επόμενες ημέρες. Μέχρι τότε, αλλά και μετά την ψήφισή του, το HalkidikiNews θα συνεχίσει να παρουσιάζει όλες τις πτυχές μιας μεταρρύθμισης που αναμένεται να επηρεάσει καθοριστικά τη διαχείριση του νερού, της αποχέτευσης και των υδάτινων υποδομών στη Χαλκιδική για τα επόμενα χρόνια.
του Θοδωρή Δούκα
